Jona roept op tot moed en verzet: “Luisteren naar de echte Vader”

Léonard


Officieel standpunt over de kwestie Léonard vanwege Jona.



  • Leonard: Een man met een plan.

  • Geen inkt meer aan Léonard.

  • Intelligente traditionalist die zijn ambt gebruikt als spreekgestoelte.

  • Gezocht: een gezonde omgeving.

“De aanvoerder van een ploeg die erin slaagt, keer op keer, een owngoal te scoren” is het overheersende gevoel bij kerkbetrokken christenen en katholieken wanneer een nieuwe quote van Léonard onze oren en ogen bereikt. En toch is dit gevoel niet geheel terecht want ze doet vermoeden dat zo’n aanvoerder een dergelijke goal “per ongeluk” tot uitvoering brengt. Waarom is dit gevoel niet terecht?


 

Om te beginnen. Geen enkele katholiek of kerkbetrokken christen zou toch mogen twijfelen aan het profiel van deze man. Hij is intelligent en behoort tot de traditionalistische zijde van het kerkelijke spectrum. Wat dit concreet betekent is vrij eenvoudig te achterhalen. Leer uit zijn achtergrond (wat zo weinigen doen), hoor zijn preken, lees zijn boeken en de talrijke interviews met mensen die hem als bisschop van Namen hebben gekend en herken zijn vrienden in gesloten fora zoals Rorate op het internet.

 

Daaruit valt onder meer te kennen dat hij op vele punten de lijn van Paus Johannes Paulus II getrouw volgt: sociaal welwillend, maar ethisch conservatief en institutioneel restauratief. Daarbij schetsen we twee beelden: een huilende Léonard over de misdaad van abortus en een minzame Léonard die asielzoekers tijdelijk onderdak verleent in het bisschoppelijk paleis. Vreemd, dit zou hem nog niet onpopulair mogen maken, want dat was de vorige paus zeker niet en hij beheerste ook beide punten: een zekere controverse en caritatieve solidariteit. Herinner u het miljoen pelgrims dat afzakte naar Rome na zijn overlijden? Nee, bij deze aartsbisschop is er meer aan de hand.

 

Een stapje verder dan maar. Het is namelijk meer dan ooit duidelijk dat Léonard ook de huidige kerkvader, Benedictus, erg genegen is. Een paus met een afwijkende mening tegenover zijn voorganger op enkele cruciale punten: de geloofsleer, de praxis daarvan en de positie van de kerk in de samenleving, (te kort) samengevat: Vaticanum II.

Waar Johannes Paulus gek was van symbolische en vooral grote manifestaties kiest deze paus voor de ernst van een academicus. “Wat telt is de authenticiteit van een volgeling die zichzelf katholiek noemt” is het duidelijk motto van Ratzinger. En daarin is aartsbisschop Léonard meer dan een volgeling in, zeg maar “katholieker dan de paus”. De uiteindelijke referentie, bij alles wat een katholiek is en doet, is de geloofsleer zoals bepaald binnen de kerkelijke richtlijnen. En die zijn te volgen.

 

Van zogenaamde pastorale nuance is bij hem weinig te merken. Een geweten is, in zijn veronderstelling, een nuchtere realiteit die te bewerken valt door de waarheid. En deze waarheid wordt beschermd door het hoogste gezag. En de uitdrager van dit gezag is de Kerk die daarover niet wenst te zwijgen. Hier zien we de lineaire bril van Léonard, voor wie veel logisch is. Zijn Kerk is niet middeleeuws maar modern en wordt gestuwd door Rome, door de importpastoraal en de opstart van seminaries waar het oude klerikalisme hoogtij viert. 

 

Wat Léonard daarenboven kenmerkt is zijn emotionele enthousiasme bij het verdedigen van zijn standpunten. Zonder gêne zegt hij waar het op staat, met de glimlach op zijn mond.

Deze glimlach is niet naïef en Léonard meent echt iets als hij het zegt. Hij vindt ook dat hij het moét zeggen. Het is dan ook opmerkelijk dat zovele kerkelijke en niet-kerkelijke individuen en organisaties keer op keer in de pen kruipen in de hoop deze man te overtuigen. Een honderdtal “Open brieven” ten spijt, het mag niet baten. Erg vreemd. En een klein beetje naïef, toch? Zo zelfkritisch mogen we toch zijn?

 

Want Léonard is er namelijk helemààl niet op uit de brede massa aan te spreken, in en buiten zijn kerkgemeenschap. Dat komt omdat hij, maar ook de andere bisschoppen, zich er terecht bij neergelegd heeft dat de Kerk aan de verliezende hand is en nooit meer de ruime bevolking zal kunnen bekoren. In die zin legt ook hij zich neer bij de pluraliteit van onze samenleving. Tot zover zullen velen, gelovigen, zijn collega-confraters en zelfs atheïsten, hem volgen.

 

Echter, en hier ligt de kern van het probleem: Léonard keert, in het zoeken naar oplossingen voor de crisis, de zaken om en formuleert positief “dat de Kerk zich dààrom moet richten op de échte getrouwen. Vanuit een dergelijke authentieke houding, luidt de redenering, zal nieuwe aantrekkingskracht gegenereerd worden, zoals ook in sommige strekkingen binnen de islam gebeurt.” Kortom: Léonard speelt in op de verzameling van een zogenaamde heilige rest met als uitkomst een raszuivere Kerk. Daarbij is hij de, vanuit de leer bekeken, ontrouwe groep katholieken liever kwijt dan rijk. En die zijn momenteel nog erg talrijk. Om zijn beleid te versterken kiest hij dan ook niet voor de middenpositie van “bemiddelaar en harmonieus verzamelende herder, zoals het een aartsbisschop betaamt. Nee, hij gebruikt zijn ambt als spreekgestoelte om zijn richting kracht bij te zetten. En daarin slaagt hij voorlopig.

 

Hij slaagt erin omdat hij, naast de niet- en andersgelovigen die hij helemaal niet nodig heeft, vooral katholieken en kerkbetrokken christenen, regelmatig doet huiveren en dus het debat en de polarisering teweeg brengt. Jammer genoeg bevestigt hun woedende ergernis hen in een soms pijnlijke afhankelijkheidspositie van een kind dat valse hoop koestert om een verdwaalde vader. Een vader waarvan men hoopt dat hij alsnog het rechte pad wil terugvinden en zal zorgen voor het kind, zoals het een goede vader, herder past. Sommigen, vooral de kerkbetrokken christenen haken definitief af. Net wat Léonard wil want dan heeft hij de handen vrij om te smeden en te kneden. Naar zijn evenbeeld? Hoeft het nog een betoog dat het ideaal van zijn raszuivere kerkbeeld niks te maken heeft met het evangelie?

 

Nee, laten wij deze vader verzwijgen. Laten we: elk vanuit haar of zijn positie, er alles aan doen zodat zijn stem kleiner wordt. Laten we niet langer samenwerken met hem, zijn trouwste volgelingen en zijn kliklijnen. Laten we hem niet meer onze agenda en gedachten bepalen. Laten we niet verder zoeken naar enkele juiste woorden tussen alle onwaarheden in. Laat ons die zoektocht definitief staken en zo laten blijken dat het genoeg geweest is. Vader Léonard is niet langer onze vader meer.